Loading...
Komentari

STEĆCI, LAŽI I BOGUMILI

Nihad Filipović

Interesantno je to, kako neki (mnogi) naši, predpostavljam obaviješteni intelektualci, još uvijek istrajavaju na tezi o bogumilstvu pripadnika srednjovjekovne Crkve bosanske. Traje to u našoj duhovnosti još od Franje Račkog i njegove studije „Bogumili i patereni“, vani se proširilo preko nekih uglednih imena, a kod nas je poseban zamajac dobilo sa nekritičkim preuzimanjem tih teza sa strane Miroslava Krleže i Mehmedalije-Maka Dizdara.

Ipak novija istraživanja i naučna percepcija Crkve bosanske i njenih vjernika, argumentirano opovrgavaju tezu o bosanskim bogumilima i stećcima kao autentičnom tragu i dokazu bogumilstva u srednjovjekovnom kraljevstvu bosanskom. Moderna historijska nauka argumentirano odbacuje tezu o bogumilstvu Crkve bosanske. U tom smislu upućujem znatiželjne na značajnu studiju Srećka Džaje i Dubravka Lovrenovića, „Srednjovjekovna Crkva bosanska“ i na djelo Petka Nikolića-Viduše, „Stećci, laži i bogumili“. (Viduša međutim, kako sam dodatnu utvrdio u razmjeni poruka sa njim, tipično za priučene intelektualce na nacionalnim poslovima, upada u drugu klopku, pa tvrdi kako smo svi mu u Bosni sljednici srBskog naroda, samo nam je  religija promijenila suštinu duhovnog bića i identitetskog osjećanja).

 Hvalov zbornik 1404.

I engleski historičar Noel Malcom, pisac poznate knjige Bosnia, a short history”, u nas objavljeno pod naslovom “Povijest Bosne“(Erazmus Gilda, Zagreb, Novi Liber, Zagreb i Dani, Sarajevo, 1995), odstupa od teze o bosanskim bogumilima, jer nema dokaza u tom pravcu.

I doista, logičkim slijedom je za zapitati se: ako su srednjovjekovni bosanski kristjani zapravo zagovarali heretičko bogumilstvo, koje kao što je poznato nastaje na prostorima današnje Bugarske, onda, iako su stećci stariji i od Crkve bosanske, ali u svakom slučaju Crkva bosanska i njeni vjernici nastavljaju tu tradiciju, otkuda onda,  tamo u Bugarskoj, ni traga od stećaka, koji su karakteristika našeg bosanskog prostora, odnosno onoga što je nekada pokrivalo bosansko kraljevstvo?

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *